RSS բաժանորդագրություն 

Загрузка...

Գլխավոր էջ » Հոդվածներ » Ճիշտ խոսենք հայերեն

Ճիշտ խոսենք հայերեն  15476

 
 

​Աղբյուրներ` Հենրիկ Գալստյան «Ճիշտը և սխալը» գիրք,
Ռադիո «Արձագանք», «Ճիշտ խոսենք հայերեն» ռադիոշարք, Հայկ Բլբուլյան

 

 


 

ԲԱՌԱՁևԻ ՍԽԱԼՆԵՐ
 

 

• ոչ թե հագավ գլխարկը, ձեռնոցները, ակնոցը – այլ   դրեց գլխարկը, ձեռնոցները, ակնոցը
• ոչ թե     ընդհակառակ, ընդամեն – այլ ընդհակառակը, ընդամենը
• ոչ թե     որոշներ –   որոշներ բառ չկա
• ոչ թե     քծնվել, նախանձվել, պարապվել - այլ   քծնել, նախանձել, պարապել: ԱՌԱՆՑ «Վ»-ի
• ոչ թե     պիտի չխոսեմ – այլ Չպիտի խոսեմ
• ոչ թե     միք խոսի, միք գրի -     այլ մի խոսեք, մի գրեք
• ոչ թե     հույր, ձույն, մույս, այռուծ, Մայրամ,  գույտ--- այլ հյուր, ձյուն, մյուս, առյուծ, Մարիամ, գյուտ
 
• ոչ թե     կաթղիկոս, ավելնորդ, կանանցի, անձեռնոցիկ -   այլ ավելորդ, կանացի, անձեռոցիկ,կաթողիկոս
• ոչ թե     սրբության սրբոց-  այլ սրբություն սրբոց
• ոչ թե     վիրաբուժ, հոգեբուժ, ակնաբուժ –  այլ վիրաբույժ, հոգեբույժ, ակնաբույժ
• ոչ թե     սյունյակ, աղյուսյակ, պայուսյակ – այլ  սյունակ, աղյուսակ, պայուսակ
 
• ոչ թե     սիրահարվել աղջկա վրա - այլ սիրահարվել աղջկան
• ոչ թե     դարտակ, կարմունջ, բալանի – այլ դատարկ, կամուրջ, բանալի
• ոչ թե     դաստիրակ , գնհատել – այլ դաստիարակ, գնահատել
• ոչ թե     դյութազուն - այլ դյուցազուն
• ‎‎ ոչ թե     ֆիդային – ֆիդայիններ - այլ ֆիդայի, ֆիդայիներ
•   ուշադրություն,  դիմություն – նման բառ չկա
 
• ոչ թե     այլոք - այլ այլք (Սխալ է «Ներկա էին նախագահը, նախարարները և և այլոք», պետք է լինի այլք)
• ոչ թե     Եվրոխորհուրդ Եվրոտեսիլ - այլ Եվրախորհուրդ, Եվրատեսիլ
• ոչ թե     տուժվել-տուժվեցի–տուժվեցինք – այլ տուժել, տուժեցինք
 
• ոչ թե     իրա, իրանց, իրան – այլ իր, իրենց, իրեն
• ոչ թե     ըստ ինձ - այլ ըստ իս
• ոչ թե     քանիցս անգամ – այլ քանիցս, բազում անգամ
• ոչ թե     վարքաբեկել – այլ վարկաբեկել
• ոչ թե     ներեղություն – այլ ներողություն
• ոչ թե     հաշվանդամ – այլ հաշմանդամ
• ոչ թե     խոսքը գնում է այսինչ հարցի մասին - այլ խոսքն այսինչ հարցի մասին է
• ոչ թե     ակնոցները դրեց աչքերին – այլ ակնոցը դրեց աչքերին
 
• ոչ թե     ողջյունել –  այլ    ողջունել,   ոչ թե հորեղբոյր, Պարյուր – այլ հորեղբոր, Պարույր
• ոչ թե     էլեկտրոէներգիա, էլեկտրոցանց – այլ էլեկտրաէներգիա, էլեկտրացանց –
• ոչ թե     էլեկտրոհոմակարգ-  այլ էլեկտրահամակարգ
• ոչ թե     պատանեական- այլ պատանեկան
 
 
• ոչ թե     ըստ արժանավույն, արժանավույն կերպով – այլ ըստ արժանվույն, արժանվույն կերպով –
• ոչ թե     նախագա /նախագան, նախագայի – այլ նախագահ /նախագահը, նախագահի
• ոչ թե     ուժտադրույժ – այլ ուժտադրուժ
• ոչ թե     խոսացնել, ծիծաղացնել, քնացնել – այլ խոսեցնել, ծիծաղեցնել, քնեցնել
• ոչ թե     զզվացնել – այլ զզվեցնել
 
 
• ոչ թե թռնել , թռնում եմ , փախնել-փախնում եմ, կպնել-կպնում է,կապնվել –
կապնվեցի, խաբնվել – խաբնվելու ես, նախատեսնել-նախատեսնված – այլ թռչել ,
թռչում եմ , փախչել-փախչում եմ, կպչել-կպչում է,կապվել – կապվեցի, խաբվել
– խաբվելու ես, նախատեսել-նախատեսված
• ոչ թե սառչելով, սառել է - այլ սառելով, սառել է
• ոչ թե նստած չի, խմող չի – այլ նստած չէ, խմող չէ
• ոչ թե գիրք չի, պարտադիր չի – այլ գիրք չէ, պարտադիր չէ
• ոչ թե գերանալ - այլ գիրանալ
• ոչ թե հեյրուրանք - այլ հերյուրանք
 
• ոչ թե     ընձեռնել - այլ ընձեռել
• ոչ թե     ի զարմանք – այլ ի զարմանս
• ոչ թե     ութանասուն, ութանասունմեկ – այլ ութսուն, ութսումեկ
• ոչ թե     ընտանեական, հարսանեական – այլ ընտանեկան, հարսանեկան
• ոչ թե     պատճե /պատճեն կբերես/- այլ պատճենը /պատճենը կբերես/
• ոչ թե     բարյացկամ, անբարյացկամ - այլ բարյացակամ, անբարյացակամ
• ոչ թե     բարձրունք-   այլ բարձունք /առանց Ր-ի/
• ոչ թե     տաս /թիվ/ - այլ տասը, տասն
• ոչ թե     մեծամասամբ - այլ մեծ մասամբ
• ոչ թե     թույլատվություն – այլ թույլտվություն –
• ոչ թե     բազմիցս անգամ – այլ բազմիցս, քանիցս, կրկին
• ոչ թե     մոտովորապես –  այլ մոտավորապես
• ոչ թե     անունդ ինչպես է, /ոնց է/ - այլ  անունդ ինչ է

 


Ամեն կերպ խուսափիր ոչ հայերեն բառերի գործածությունից: Դրանով դու կպահպանես մայրենի լեզվի անաղարտությունն ու գեղեցկությունը, չես աղավաղի ուրիշ լեզու:

 


ԿԱՊԱԿՑԱԿԱՆ ՍԽԱԼՆԵՐ
 

• ՍԽԱԼ Է  իմ մոտ, իմ վրա – ՃԻՇՏ Է   ինձ մոտ, ինձ վրա
• ՍԽԱԼ Է  իրեն հետ, իրեն մոտ – ՃԻՇՏ Է   իր հետ, իր մոտ
• ՍԽԱԼ Է  առանց հայրենիք - ՃԻՇՏ Է   առանց հայրենիքի
• ՍԽԱԼ Է  բացառությամբ ձեր դասարանից – ՃԻՇՏ Է   բացառությամբ ձեր դասարանի
• ՍԽԱԼ Է  դեպի նրան – ՃԻՇՏ Է   դեպի նա
• ՍԽԱԼ Է  ուսանողներից մի քանիսում – ՃԻՇՏ Է   ուսանողներից մի քանիսի մեջ
• ՍԽԱԼ Է  ինչու համար  - ՃԻՇՏ Է   ինչի համար
• ՍԽԱԼ Է  աշխատակիցներից մի մասը – ՃԻՇՏ Է   աշխատակիցների մի մաը
• ՍԽԱԼ Է  երեխաներից մեծամասնությունը – ՃԻՇՏ Է   երեխաների մեծամասնությունը

 



ՍԽԱԼ ՀԱՎԵԼԱԴՐՈՒՄՆԵՐ
 

• ՍԽԱԼ Է հայերեն լեզու, ռուսերեն լեզու, առ այն մասին – ՃԻՇՏ Է հայերեն,
ռուսերեն, պարզապես` առ այն
• ՍԽԱԼ Է հանուն անկախության համար – ՃԻՇՏ Է
հանուն անկախության կամ անկախության համար
• ՍԽԱԼ Է նորից եմ կրկնում – ՃԻՇՏ Է կրկնում եմ
• ՍԽԱԼ Է կյանքի մասին կենսագրական տեղեկություններ տալ - ՃԻՇՏ Է կյանքի
մասին տեղեկություններ տալ կամ կենսագրական տեղեկություններ տալ
• ՍԽԱԼ Է զգացնել տալ - ՃԻՇՏ Է զգալ տալ
• ՍԽԱԼ Է սպասեցնել տալ– ՃԻՇՏ Է սպասել տալ
• ՍԽԱԼ Է գնացիմ տուն, կերամ, եկամ - ՃԻՇՏ Է գնացի տուն, կերա, եկա
• ՍԽԱԼ Է դաժան արհավիրք - ՃԻՇՏ Է արհավիրք
 
• ՍԽԱԼ Է անսպասելի անակնկալ – ՃԻՇՏ Է   անակնկալ
• ՍԽԱԼ Է  չորսը գիրք, յոթը ամսիս, հինգը տետր – ՃԻՇՏ Է   առանց Ը-ի`  չորս գիրք, յոթ ամիս, հինգ տետր
• ՍԽԱԼ Է  իմ տունս, քո դիմումդ  -  ՃԻՇՏ Է   իմ տուն, քո դիմումը   
• ՍԽԱԼ Է  մինչ առայսօր - ՃԻՇՏ Է    մինչ այսօր կամ առ այօսր
• ՍԽԱԼ Է  ամենալավագույն - ՃԻՇՏ Է   լավագույն
• ՍԽԱԼ Է  ամենավերջին - ՃԻՇՏ Է   վերջին

 


Սովորիր ասելիքդ արտահայտել հակիճ ու հստակ, բայց առանց աղավաղելու: Դրա համար հարկավոր է ճշտորեն ընտրել դիպուկ ու արտահայտիչ բառեր:   Անընդհատ հարստացրու բառապաշարդ, որի ամենալավ միջոցը ուշադիր ընթերցանությունն է:

 

ԽՆԴՐԱՌՈՒԹՅԱՆ ՍԽԱԼՆԵՐ

• ՍԽԱԼ Է  առարկել էր գործունեությունը –  ՃԻՇՏ Է   առարկել էր գործունեությԱնը  /ինչին, ոչ թե ինչը/
• ՍԽԱԼ Է  բաժանորդագրվել թերթեր ու ամսագրեր – ՃԻՇՏ Է   բաժանորդագրվել թերթերԻՆ ու ամսագրերԻՆ /ինչին, ոչ թե ինչը/
• ՍԽԱԼ Է  դավաճանել հայրենիքը – ՃԻՇՏ Է   դավաճանել հայրենիքԻՆ /ում, ինչին, ոչ թե ինչը/
• ՍԽԱԼ Է  խոչընդոտել առաջընթացին – ՃԻՇՏ Է   խոչընդոտել առաջընթացԸ /ինչը, ոչ թե ինչին
 
 
• ՍԽԱԼ Է  խրախուսել նախաձեռնություններին – ՃԻՇՏ Է   խրախուսել նախաձեռնություններԸ  /ում , ինչը, ոչ թե ինչին/
• ՍԽԱԼ Է  կտակել որդիների վրա - ՃԻՇՏ Է   կտակել որդիներիՆ / ում, ոչ թե ում վրա/
• ՍԽԱԼ Է  հակադրվել Պողոսի դեմ - ՃԻՇՏ Է   հակադրվել ՊողոսիՆ  /ում, կամ ինչին, ոչ թե այսինչի դեմ/
• ՍԽԱԼ Է  համաձայնել ասածների հետ – ՃԻՇՏ Է   համաձայնել ասածներիՆ /ում հետ կամ ինչին, ոչ թե ինչի հետ:
• ՍԽԱԼ Է  ներողություն խնդրել ընկերոջը – ՃԻՇՏ Է   ներողություն խնդրել ընկերոջԻՑ /ումից, ոչ թե ում/
 
 
• ՍԽԱԼ Է սատարել ձեռնարկումներին – ՃԻՇՏ Է սատարել ձեռնարկումներԸ /ում,
ինչը , ոչ թե ինչին/
• ՍԽԱԼ Է Վստահել նրա լավ վարքի ու անվան վրա - ՃԻՇՏ Է Վստահել նրա լավ
վարքիՆ ու անվանԸ /ում, ինչին, ոչ թե ինչի մեջ կամ ինչ վրա/
• ՍԽԱԼ Է Տեղյակ լինել նրա քայլերի մասին – ՃԻՇՏ Է Տեղյակ լինել նրա
քայլերիՆ /ինչին կամ ինչից, ոչ թե ինչի մասին/
• ՍԽԱԼ Է չիմացան ինչ անեն հանցագործի հետ – ՃԻՇՏ Է չիմացան ինչ անեն
հանցագործին
• ՍԽԱԼ Է նվագում է ջութակի վրա - ՃԻՇՏ Է նվագում է ջութակ
• ՍԽԱԼ Է Նվագում է դաշնամուրի վրա – ՃԻՇՏ Է Նվագում է դաշնամուր
 
 
• ՍԽԱԼ Է  ծանոթացավ փաստաթղթերի հետ – ՃԻՇՏ Է   ծանոթացավ փաստաթղթերին
• ՍԽԱԼ Է  բավարարել պահանջներին – ՃԻՇՏ Է   բավարարել պահանջներԸ /ինչը, ոչ թե ինչին/
• ՍԽԱԼ Է  թուլացնում են  մեր պետությանը – ՃԻՇՏ Է   թուլացնում են  մեր պետությունը: /ինչը, ոչ թե ինչին/
• ՍԽԱԼ Է  խոստովանել սխալի համար – ՃԻՇՏ Է   խոստովանել սխալԸ: /ինչը, ոչ թե ինչի մասին կամ ինչի համար/

 



ՀԱՄԱՁԱՅՆՈՒԹՅԱՆ ՍԽԱԼՆԵՐ

 

 

• ՍԽԱԼ Է  բոլոր ժողովուրդը – ՃԻՇՏ Է   ամբողջ ժողովուրդը
• ՍԽԱԼ Է  տեսակ-տեսակ ազգ  -    ՃԻՇՏ Է   տեսակ-տեսակ ազգեր
• ՍԽԱԼ Է  տարբեր պատճառով – ՃԻՇՏ Է   տարբեր պատճառներով
• ՍԽԱԼ Է  բազմաթիվ անգամ – ՃԻՇՏ Է   բազմաթիվ անգամներ
• ՍԽԱԼ Է  Ամբողջ բնակչությունը թափվեցին փողոց – ՃԻՇՏ Է   Ամբողջ բնակչությունը թափվեց փողոց
 
• ՍԽԱԼ Է  Ես` պողոս Պողոսյանը - ՃԻՇՏ Է   Ես` Պողոս Պողոսյանս:
• ՍԽԱԼ Է  ամբողջ մարդիկ – ՃԻՇՏ Է   բոլոր մարդիկ
• ՍԽԱԼ Է  այս կամ այն խնդիրները – ՃԻՇՏ Է   այս կամ այն խնդիրը
• ՍԽԱԼ Է  ամեն դժվարություններ – ՃԻՇՏ Է   ամեն դժվարություն
 
 
ՕՏԱՐԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
 
ՍԽԱԼ Է  Ազգային ժողովը դա օրենսդիր մարմին է-  ՃԻՇՏ Է   Ազգային ժողովը օրենսդիր մարմին է: /Առանց ԴԱ-ի/
ՍԽԱԼ Է  Լուսինը հանդիսանում է երկրի արբանյակը – ՃԻՇՏ Է   Լուսինը  երկրի արբանյակն է /առանց  ՀԱՆԴԻՍԱՆԱԼՈՒ/
 
ՍԽԱԼ Է   Ինչումն է կայանում հարցը – ՃԻՇՏ Է   Հարցն այն է:
ՍԽԱԼ Է  Ինչումն է բանը – ՃԻՇՏ Է   Բանն այն է
ՍԽԱԼ Է   Ինչպես է վերնագիրը – ՃԻՇՏ Է   Ինչ է վերնագիրը
 
ՍԽԱԼ Է  Սա իրենից ներկայացնում է վիթխարի շինություն – ՃԻՇՏ Է   Սա վիթխարի շինություն է:
ՍԽԱԼ Է   Նա խնդրում է , որպեսզի չշարունակենք վեճը – ՃԻՇՏ Է   Նա խնդրում է, ՈՐ չշարունակենք վեճը:
 
ՍԽԱԼ Է  Ես ուզում եմ, որպեսզի հանդիպենք – ՃԻՇՏ Է   Ես ուզում եմ, ՈՐ հանդիպենք
ՍԽԱԼ Է  ես գտնում եմ որ – ՃԻՇՏ Է   Կարծում եմ, որ /գտնում են իրը/
ԱՆՑԱՆԿԱԼԻ Է  դե ինչ /հայերեն չէ/ – Խուսափեք այս օտարաբանությունից

 


 

ԱՐՏԱՍԱՆԱԿԱՆ ՍԽԱԼՆԵՐ

/վերաբերում է առաջին հերթին հաղորդավարներին/
 
ՄԻ ԱՍԵՔ մածյան – ԱՅԼ մատյան
ՄԻ ԱՍԵՔ Ծեխնիկում, ինսԾիտուտ – ԱՅԼ տեխնիկում, ինստիտուտ
ՄԻ ԱՍԵՔ Ծիգրան – ԱՅԼ Տիգրան
ՄԻ ԱՍԵՔ ռաձյո – ԱՅԼ ռադիո
ՄԻ ԱՍԵՔ ձիրեկտըր – ԱՅԼ դիրեկտոր
 
ՄԻ ԱՍԵՔ ստաձյոն – ԱՅԼ ստադիոն
ՄԻ ԱՍԵՔ Մասկվա – ԱՅԼ Մոսկվա
ՄԻ ԱՍԵՔ Լամանոսով – ԱՅԼ Լոմոնոսով
ՄԻ ԱՍԵՔ շակալադ – ԱՅԼ շոկոլադ
ՄԻ ԱՍԵՔ կամպոտ – ԱՅԼ կոմպոտ
ՄԻ ԱՍԵՔ կան‎ֆետ – ԱՅԼ կոնֆետ
 
 
ՄԻ ԱՍԵՔ ծովյեզր – ԱՅԼ ծեվԷզր
ՄԻ ԱՍԵՔ ընկճըվել, գտընվել, հագընվել – ՄԻ ՇԵՇՏԵՔ ը-ն
ՄԻ ԱՍԵՔ արցյունք – ԱՅԼ արցունք
ՄԻ ԱՍԵՔ արձյունք - ԱՅԼ արդյունք
ՄԻ ԱՍԵՔ քսանյերեք - ԱՅԼ քսանԷրեք
ՄԻ ԱՍԵՔ չարվորակ - ԱՅԼ չարՕրակ

 


Ընտրիր ասելիքիդ համապատասխան հնչերանգ: Ամենալավ բանն էլ այլ տոնով ասելիս կարող է դիմացինին վիրավորական թվալ:

Փողոցում, տրանսպորտում, հասարակակամ վայրերում մի զրուցիր բարձրաձայն: Աշխատիր, որ ձեր խոսակցությունը ոչ մեկ չլսի:


 

 

ԻՄԱՍՏԱՅԻՆ ՆՐԲԵՐԱՆԳՆԵՐ
 
• ազատել –ազատագրել ---- Ազատել-ի իմաստը բավականաչափ ընդարձակ է. մեկին ազատել վտանգից, բանտից, գերությունից, Ազատել դասարանը, շենքը, տարածքը: Նաև թշնամիներից ազատել երկիրը, հայրենիքը: Հենց այս վերջին դեպքում ավելի ճշգրիտ է ազատագրելը, որնույն ազատելն, բայց` պայքարով, կռվող: Կրկնում եմ. ազատագրելը նույն ազատելն է,բայց կռվով, պայքարով: Նաև` թշնամիներից ազատել երկիրը, հայրենիքը:
 
•  բռնագանձել - բռնագրավել --- Այստեղ նրբությունն այն է, որ չնայած բառերը իմաստով մոտ են, բայցբռնագանձելը կապվում է դրամի, փողի հետ, իսկ բռնագրավել կարող են գույքը, կահույքը:
 
• գործառություն - գործառնություն --- Գործառությունը որևէ մեկի կամ որևէ բանի կատարած դերն է, օտար բառով` ‎ֆունկցիան, օրինակ` «Նրա գործառույթը առայժմ միայն հեռախոսազանգերին պատասխանելն է»: Իսկ գործառնությունը տնտեսական-‎ֆինանսական-առևտրային գործողություն է նշանակում: Մեծ մասամբ այն կարող ենք փոխարինել գործարքով: Օր. `«Հայարդշինբանկը նոր գործառնություններ է նախատեսում»:
 
•   զեկուցում - զեկույց --- Զեկուցումը ավելի հայտնի գործածություն ունի. զեկուցումներ ենք
կարդում կամ լսում տարբեր թեմաներով` գիտական,մանկավարժական, մշակութային: Օրինակ`«Ուսանողական գիտական ընկերությունում կարդացված զեկուցումները բավականաչափ ինքնուրույն էին»: Իսկ զեկույցը որևէ հարցի մասին գրավոր կամ բանավոր հակիճ տեղեկատվություն- հաղորդումն է /օտար բառով` report-ը/: Զեկույց կարելի է վերադասին ներկայացնել որևէ դեպքի, պատահարի, մեկի վարքի  մասին:  
 
•   զերծ -զուրկ --- Սրանք հոմանիշ բառեր են և «մի բանից հեռու լինելու, մի բան չունենալու»
ընդհանուր նշանակությունը ունեն: Սակայն հստակորեն տարբերվում են կիրառության նրբերանգներով: Զերծը գործածվում է «վատ, մերժելի բանից հեռու մնալու իմաստով»` «Չարիքներից, վտանգներից, դժբախտություններից զերծ»: Զուրկը գործածվում է «որևէ լավ հատկություն կամ անհրաժեշտ , ցանկալի բան չունենալու իմաստով»: «Բարիքներից,
խելքից, օգնությունից զուրկ»:
 
 
• հասկացողություն – հասկացություն --- Հասկացողությունը հասկանալու-ըմբռնելու կարողությունն է, օր.` «Աշոտը մաթեմատիկայից ու ‎ֆիզիկայից լավ հասկացողություն ունի»: Իսկ հասկացությունը տվյալ բառի կամ բառակապակցության արտահայտած իմաստն է, բովանդակությունը. օր.` «Տարբեր երկրներում տարբեր կերպ են մեկնաբանում մարդու իրավունքներ հասկացությունը»: Ուստ`ի սխալ է ասել. «Խիղճը, գութը, կարեկցանքը բարոյական հասկացողություններ են»:
 
 
•  հուսով – հույսով --- Հույս բառի գործիական հոլովի այս երկու տարբերակներն էլ ճիշտ են, եթե ճիշտ տեղում ենք գործածում: Հուսով-ը օժանդակ  «եմ» բայի հետ է հանդես գալիս «Ես հուսով եմ, որ ինձ ճիշտ կհասկանաս»: Այսինքն հույս ունեմ, որ ճիշտ կհասկանաս: Իսկ հույսով-ը` իբրև գործիական հոլովով գոյական նախադասության մեջ լրացում է լինում: Գուցե շատ մասնագիտական է բացատրությունը, բայց կոնկրետ օրինակով հիմա տարբերությունը կզգաք. «Հույսով սպասում է, հույսով ապրում է՚: Սխալ է ասել «Դուք հույսով եք , որ նա կկատարի իր խոստումը»:
 
 
•       մեղանչել - մեղա գալ ---- Մեղանչել-ի սխալ գործածությունը անչափ շատ է տարածված:  Կարծում են, թե մեղանչելը հենց մեղքը ընդունել, մեղքը քավել է նշանակում: Ճիշտ հակառակն է. մեղանչել նշանակում է մեղք գործել, հանցանք կատարել, օր. Իսահակյանի հերոսի տողերում ` «Իմ հայրը իմ դեմ մեղանչեց, սակայն չմեղանչեցի ես ոչ ոքի դեմ»: Ուրեմն` սխալ է հետևյալ կիրառումը.«Թուրքիան հայ ժողովրդի դեմ կատարած մեծագույն հանցանքի համար պիտի մեղանչի»/ մեղանչելու փոխարեն պետք է լինի Թուրքիան պիտի զղջա, ընդունի, մեղքը քավի:  
 
 
•   շնորհիվ – պատճառով --- Ժամանակակից հայերենում երկու կապերն էլ, ըստ էության, նույն գործառույթն ունեն, բայց ոճական-իմաստային տարբեր նրբերանգներով: Շնորհիվ-ը գերազանցապես գործածվում է դրական իմաստ արտահայտելու համար` աշխատասիրության շնորհիվ, լավ դաստիարակության շնորհիվ: Պատճառով-ը կամ ընդհանրական չեզոք երանգ ունի, կամ բացասական, օր`  «Հրավերքին նա չմասնակցեց տանը հյուրեր ունենալու պատճառով»  կամ նրանց բաժանությունը փողի պատճառով էր՚: Սխալ է ասել «Նա իր աշխատասիրության պատճառով մեծ ձեռբերումներ ունեցավ»:
 
 
•    վերաբերել – վերաբերվել --- Բազմիցս կրկնվող սխալ: Հիշեցնեմ այս երկու բառերի տարբերությունը. Վերաբերել-ը որևէ մեկի կամ բանի մասին ասել, խոսել, նաև առնչվել-առնչություն ունենալ իմաստն ունի. «Ասածս նախ քեզ է վերաբերում, հետո` ընկերոջդ»: Իսկ վերաբերվել նշանակում է վերաբերմունք ունենալ, վարվել:«Երեխայի հետ քնքշորեն վերաբերվիր»:
 
•  փոխանակ - փոխարեն -- Իբրև կապեր սրանք նույնանիշներ են, բայց կիրառությունը սերտորեն կապված է շարադասության հետ. փոխանակ-ը առաջադաս է, փոխարենը հետադաս: «Փոխանակ զայրանալու` լռեց/ Զայրանալու փոխարեն լռեց/»: Այսինքն սխալ է ասել  «Ավերված տան փոխանակ նոր բնակարան հատկացրին»: Նմանապես սխալ է  «Փոխարեն քո լավության կփորեմ այգիդ»:
 
•   դիտել - դիտարկել  --- «Մենք դիտում ենք աստեղերը» և«Մենք դիտարկում ենք աստղերը": Առաջինում սովորական գործողություն ենք հասկանում, երկրորդում նշանակում է դիտելու առարկա դ‎արձնել, դիտել որոշակի նպատակով` հետազոտելու, ուսումնասիրելու:
 
•  մեկնել – մեկնարկել --- Մեկնելը մի քանի իմաստ ունի. ա/ ուղևորվել, շարժվել, ճանապարհ ընկնել . «Ավտոբուսը մեկնում է ժամը 5-ին»: բ/ Պարզել, երկարել  «Ձեռքը մեկնեց վիրավորին»: գ/ Մեկնաբանել, պարզաբանել ՙՆարեկացուն շատերն են մեկնել, բայց ասես միշտ էլ անմեկնելի է մնում»:  Մեկնել-ի առաջին «Շարժվել» իմաստներին շատ մոտ է մեկնարկել համեմատաբար նոր բառը /որ օտար բառով ստարտն է» Նշանակում է այսինչ տեղից շարժվել, մեկնարկ, ստարտ վերցնել: օր.` «Հեծանվորդները մեկնարկեցին Չեխիայի մայրաքաղաքից»:



на русском  In English

Հավանաբար կհետաքրքրի նաև...


Կիսվիր հրապարակմամբ ընկերներիդ հետ...



loading...

Загрузка...



Այլ հոդվածներ «Ճիշտ խոսենք հայերեն»  թեմայով կարդա ԱՅՍՏԵՂ:

Առաջարկում ենք նաև...


Ճիշտ խոսենք հայերեն բաժնի ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ՝ այստեղ


Կատեգորիա: Ճիշտ խոսենք հայերեն | Ավելացրեց: Admin (14.06.12) Դիտումներ: 15476 | Տեգեր: Ճիշտ խոսենք հայերեն