RSS բաժանորդագրություն 

Загрузка...

Գլխավոր էջ » Հոդվածներ » ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՇԱՐԺ

Եր՞բ և ինչպե՞ս են ի հայտ եկել բլոգները (դրանց տեսակները)  837

Բլոգը (անգլերենից web log - իրադարձությունների ցանցային մատյան կամ օրագիր) վեբ կայք է, որի հիմնական պարունակությունը պարբերաբար ավելացվող գրառումները, պատկերները կամ մուլտիմեդիան է: Բլոգներին հատուկ են ժամանակային նշանակության կարճ գրառումները: Բլոգեր են անվանում բլոգ վարող մարդկանց: Ցանցի բոլոր բլոգների համալիրը ընդունված է անվանել բլոգոսֆերա:

Blog

Բլոգի տարբերությունը ավանդական օրագրից դրա միջավայրն է, այսինքն՝ «ցանցայնությունը». բլոգները սովարաբար հանրային են կամ մատչելի են գոնե որոշակի քանակությամբ ինտերնետային  օգտագործողներին (user): Սա է օրագրային և բլոգային գրառումների տարբերությունը: Բլոգները սովորաբար ենթադրում են կողմնակի ընթերցողներ, որոնք կարող են հրապարակային բանավեճի մեջ մտնել հեղինակի հետ (բլոգի գրառման մեկնաբանություններում կամ իրենց բլոգներում): Բլոգին հատուկ են այցելուների արձագանքները` մեկնաբանությունները. դրանք բլոգը դարձնում են ցանցային շփման միջավայր, որը մի շարք առավելություններ ունի էլ. փոստի, նորությունների խմբերի, վեբ-ֆորումների և չաթերի համեմատ:

«Բլոգ» բառը հայտնվել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 17-ին. Ջորջ Բերգերը որպես այլընտրանք «ինտերնետային օրագրի» համար օգտագործեց բլոգ կարճ բառը (logging the web՝ «իրադարձությունները գրառել ցանցում»): Սակայն «weblog» հասկացությունը ընդամենը 1 տարի գործածվեց. 1999 թվականի ապրիլին «weblog» ստեղծողը ձևափոխեց  բառը և ստացավ հետաքրքիր արտահայտություն` «we blog» (մենք բլոգ ենք վարում): Այսպես բլոգը դարձավ ինտերնետային օրագրի հիմնական սահմանումը:


Սակայն առաջին բլոգը ավելի շուտ է հայտնվել, քան հենց դրա տերմինը: 1994 թվականին ինտերնետում ծնվում է Ջասթին Հոլլի առաջին օրագիրը: Քիչ ուշ ծնվում է Scripting News-ը, որի հայր են համարում Դեյվ Վայներին. նա փոքրաթիվ ինտերնետ-լսարանից շատ արագ երկրպագուներ գտավ, այդ պատճառով որոշ հետազոտողներ նրան «Ցանցի պատմության մեջ առաջին բլոգ» են անվանում: Ոմանք ընդհանրապես առաջնության արմավենին տալիս են Թիմ Բերներս-Լիին, որը 1992 թվականից իր էջում նորություններ էր հրատարակում:


Այնուհետեւ բլոգների պատմությունն ընդհատվում է մինչեւ 1999 թվականի օգոստոսը, երբ Pyra Labs ընկերութունը ստեղծում է «Blogger» պորտալը, որը թույլ է տալիս արագ, հեշտ և անվճար անձնական բլոգ ստեղծել: Հետագայում «Blogger»-ը գնվեց Google ընկերության կողմից:
1999 թվականին մեկնարկում է լեգենդար LiveJournal.com-ը, որն այսօր ավելի քան 10 միլիոն օգտագործող ունի:
Ժամանակի ընթացքում իրական կյանքն ավելի է ներխուժում բլոգ-տիրույթ: 2000 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների թեժ շրջանում բացվում է Talking Points Memo բլոգը, որի օգտագործողները քննարկում են Ֆլորիդա նահանգում ձայների հաշվարկը: 2003 թվականին նախագահի թեկնածու Հորվարդ Դին ստեղծում է իր սեփական բլոգը՝ Call To Action:


Անմեղ զվարճանքից բլոգները նպատակասլաց կերպով վերափոխվեցին սկզբում զանգվածային լրատավամիջոցների նոր տիպի, հետո քաղաքական գործոնի, իսկ քիչ ավելի ուշ՝ մարքեթինգի և փիառի (PR) նոր գործիքի:
2000 թվականի նոյեմբերը համարվում է բլոգների քաղաքականացման սկիզբը: Անկախ լրագրող Ջոշ Մարշալը ստեղծեց TalkingPointsMemo բլոգը, որտեղ քննարկում էին «ֆլորիդական ճգնաժամը»՝ Ֆլորիդա նահանգում ԱՄՆ նախագահի թեկնածուներին տրվաձ ձայների հաշվարկի արդյունքները: 2001 թվականի սեպտեմբերին բլոգերներն առաջին անգամ դարձան տեղեկատվության աղբյուր խոշոր ԶԼՄ-ների համար: Ինտերնետային օրագրերի նյու-յորքյան հեղինակները 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության մասին ռեպորտաժներ էին վարում դեպքի վայրից. նրանք հրատարակում էին լուսանկարներ, նկարագրում էին պատմությունները, դեպքերը, որոնց ականատեսն էին դարձել և այլն:


Որոշ հետազոտողներ այժմ կարծում են, որ սեպտեմբերի 11-ը դարձավ քաղաքական բլոգների ստեղծման ամսաթիվը. այս դեպքերից հետո ինտերնետային օրագրերի հեղինակների հաղորդագրություններին սկսեցին լուրջ վերաբերվել:
Ամերիկյան մի շարք համալսարանների ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետներում սկսեցին ուսումնասիրել բլոգների ֆենոմենը:
Բլոգների առաջին պատերազմը սկսվեց իրաքյան պատերազմի ժամանակ: Իրաք ներխուժելուց հետո շատ ամերիկացի զինծառայողներ ստեղծեցին իրենց օրագրերը, որոնցում նկարագրում էին ռազմական գործողությունները: Նույնպիսի բլոգներ ստեղծեցին  նաև իրաքցիները:  Ռազմական բլոգները բավականին հանրաճանաչ  դարձան այն մարդկանց շրջանում, ովքեր հետաքրքրված  էին ռազմական գործողությունների ընթացքով:
2003 թվականին անգլերեն լեզվի Օքսֆորդյան բառարանը առաջին անգամ ներառեց weblog, webloging (բլոգ ստեղծելու գործընթաց), weblogger (մարդ, որը ստեղծում է բլոգ) բառերը:


2004 թվականին բլոգներով սկեցին զբաղվել նաև մեդիա ընկերությունները: Gawker Media ընկերությունը ստեղծեց Wonkette բլոգը, որտեղ հրատարակվում էին Վաշինգտոնի իշխանության միջանցքներից ստացված լուրերն ու բամբասանքները:
Ավանդական ԶԼՄ-ները՝ թերթերը, ամսագրերը, հեռուստա/ռադիոընկերությունները սկսեցին հրատարակել բլոգների տեսություն և հրավիրել հայտնի բլոգերներին՝ որպես մեկնաբաններ:

Առաջին բախումը ավանդական ԶԼՄ-ների և բլոգների միջև տեղի ունեցավ, երբ հեռուստաընկերությունը  ծրագիր հեռարձակեց, որում ցուցադրված էին արխիվային փաստաթղթեր, որոնց համաձայն նախագահ Ջորջ Բուշը  անտարբեր  զինծառայող է եղել և  իր հովանավորի շնորհիվ ազատվել է Վիետնամ  ուղարկվելուց: Այս հաղորդումը հեռարձակվեց նախընտրական քարոզարշավի թեժ շրջանում: Բուշի կողմնակից բլոգերները ապացուցեցին, որ CBS-ի կողմից օգտագործված փաստաթղթերը կեղծ էին: Հեռուստաընկերությունը ներողություն խնդրեց:


2005 թվականին Fortune բիզնես-ամսագիրը հրատարակեց 8 բլոգերների անուններ, որոնց կարծիքի հետ համաշխարհային բիզնես-հասարակությունը չի կարող հաշվի չնստել:


Այսօր գոյություն ունեցող բազմաթիվ բլոգներից կարելի է առանձնացնել հետեւյալ տեսակները՝

 


  • Կախված նրանից, թե որ վեբ-տիրույթում  է գնտվում բլոգը՝           առանձնացնում են stand alone  և հատուկ բլոգ-պլատֆորմների վրա գտնվող բլոգներ (բլոգ ծառայությունների՝ օրինակ՝ LiveJournal.com, Wordpress.com, Blogspot.com, Blogger.com, Diary.ru, Liveinternet.ru)
  • Կախված նրանից, թե ով իրավունք ունի գրել բլոգում, կարելի է առանձնացնել՝


•    Անհատական բլոգներ (պատկանում և լրացվում է բացառապես մի հեղինակի կողմից): Այն իրականացնում է հետևյալ ֆունկցիաները`կոմունիկատիվ, ինքնաներկայացման, զվարճանքի կամ ժամանցի, սոցիալական կապերի հաստատման, մեմուարների, ինքնաարդիականացման և հոգեթերապևտիկ գործառույթներ:

•    Կոլեկտիվ բլոգներ (գրառումներ են կատարում մի քանի հեղինակներ):

Կորպորատիվ բլոգներում գրառումներ են կատարում կազմակերպության աշխատակիցները

•    «Ուրվականային» բլոգները վարում է անհայտ հեղինակը


Կախված բլոգ ստեղծելու նպատակից՝  կարելի է առանձնացնել՝

•    Անձնական բլոգ. հաճախ իրենից ներկայացնում է օրագրի նմանօրինակը:

•    Թեմատիկ բլոգ. հիմնականում որևէ նեղ թեմային նվիրված գրառումներ է պարունակում:

•    Բիզնես-բլոգ. ստեղծվում է  որևէ ապրանք կամ ծառայություն գովազդելու համար: Բացի գովազդից՝ հաճախ ներառում է օգտակար տեղեկատվություն, օրինակ՝ տեսություններ կամ մեկնաբանություններ:

•    Հասարակական բլոգ՝ ստեղծվում է  ներքին (գործընկերների) և/կամ արտաքին (հաճախորդների, հասարակության հետ) շփման նպատակով: Հաճախ հանդիպում է կորպորացիաներում, ոչ կոմերցիոն կազմակերպություններում եւ այլն


Բովանդակության տիպով առանձնացվում են՝


•    
Տեքստային բլոգ՝ դասական բլոգ, որի հիմնական պարունակությունը տեքստային նյութերն են

•    Ֆոտոբլոգ՝ լուսանկարներից բաղկացած բլոգ

•    Երաժշտական բլոգ՝ երաժշտություն պարունակող բլոգ

•    Փոդքասթ՝ բլոգ, որի բովանդակությունը թելադրվում է հեղինակի կողմից և տեղադրվում է աուդիոֆայլի տեսքով

•    Վիդեոբլոգ՝ վիդեոֆայլերից բաղկացած բլոգ



Քոնթենթի (պարունակության) առանձահատկություններով կարելի է առանձնացնել՝


•    Քոնթենթային բլոգ, որը հիմնականում  եզակի հեղինակային քոնթենթ է պարունակում

•    Մոնիթորինգային (հղումային) բլոգ` պարունակում է հղումներ դեպի այլ հեղինակային մեկնաբանություններով կայքեր

•    Մեջբերումային բլոգ՝ այսպիսի բլոգների մեծ մասի պարունակությունը  այլ աղբյուրներից մեջբերումներ են

•    Թամբլբլոգ. սովորական բլոգից տարբերվում է նրանով, որ ավելի շուտ նման է ոչ թե օրագրի, այլ նոթատետրի կամ սևագրի

•    Սփլոգ՝ սփամ բլոգ. ստեղծված է գումար աշխատելու կամ այլ կայքեր գովազդելու համար

 

Աղբյուր



на русском  In English

Հավանաբար կհետաքրքրի նաև...


Կիսվիր հրապարակմամբ ընկերներիդ հետ...



loading...

Загрузка...



Այլ հոդվածներ «Եր՞բ և ինչպե՞ս են ի հայտ եկել բլոգները (դրանց տեսակները)»  թեմայով կարդա ԱՅՍՏԵՂ:

Առաջարկում ենք նաև...


ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՇԱՐԺ բաժնի ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾԸ՝ այստեղ


Կատեգորիա: ՀԵՏԱՔՐՔՐԱՇԱՐԺ | Ավելացրեց: Admin (23.01.13) Դիտումներ: 837 | Տեգեր: ինտերնետ, Հետաքրքրաշարժ, բլոգ